De Peruanen: een zoektocht naar een verdwenen volk

Archibald Moscoso was in 2006 te Middelharnis de laatst gespotte Peruaan in Nederland.

Archibald Moscoso was in 2006 te Middelharnis de laatst gespotte Peruaan in Nederland.

Matt Stone en Trey Parker, de makers van South Park, hebben een tijd geleden besloten dat alle afleveringen van die tekenfilmserie voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Daarom kunnen we ook hier in Nederland vrijwel meteen na uitzending in de Verenigde Staten online meekijken.

De meest recente aflevering van South Park heet Pandemic en gaat over Peruaanse straatmuzikanten. In het South Park-universum vormen die met hun panfluiten en cd’s een ware plaag. Zo erg zelfs, dat het leger er aan te pas moet komen om ze te verdrijven naar Guantanamo Bay.

Tijdens het bekijken van de aflevering moest ik denken aan mijn tienerjaren. Zo halverwege de jaren negentig kwam je ook in ons land op elke straathoek een Peruaans orkestje tegen. Op elke braderie en ieder middelgroot station stonden ze, vaak in groepjes van vier. Gehuld in vrolijke ponchos, hun haren in een authentieke Zuid-Amerikaanse vlecht gebonden. Wat speelden ze opbeurende wijsjes op hun panfluiten, de mannen en vrouwen van het regenwoud. Voor vijf gulden kocht je al een cd van ze, en voor nog minder had je al een echt indianenbandje om je arm. Geluk was toen nog heel gewoon.

Na de eeuwwisseling werden ze schaarser, de fluitindianen. En nu zijn ze vrijwel uitgestorven. Het lijkt hier potverdulleme de Amazone zelf wel. En dat terwijl we hier hun leefgebied toch niet omhakken, zou je zeggen. Wat is er gebeurd met de olijke Juanita’s en Pablo’s? Zijn ze werkelijk naar de VS vertrokken?

Ik begon te googlen, maar werd er niet meteen veel wijzer door. Ik kwam wel langs een nogal lang verslag van een reis naar Zuid-Amerika van Martine en Jeroen. Misschien stond het antwoord op mijn vraag er wel ergens in vermeld, maar na vier uur lezen moest ik poepen.

Ook bij de Panfluitvereniging Nederland (de Peruanen moeten een niet onaanzienlijk deel van het ledenbestand hebben uitgemaakt) werd ik niet veel wijzer. Wel weet ik nu alles over de mythologischge achtergrond van de fluit, en dat is natuurlijk ook wat waard.

Günther, de Peruaanse beschermheilige van de straatmuzikanten.

Günther, de Peruaanse beschermheilige van de straatmuzikanten.

Pas na een belletje met de Vereniging Peru-Nederland kwam er schot in de zaak. Voorzitter Wilma Bosgraaf (‘mijn oom Wilfred was getrouwd met een Peruaanse’) weet te melden dat de oorzaak in Limburg ligt. Bosgraaf: ‘Begin jaren negentig zag je inderdaad al een kleine afname van het aantal panfluitspelers. Een vrij aanzienlijke groep is toen overgestapt naar het verkopen van Vietnamese loempias. Dat is indertijd redelijk onopgemerkt gebleven bij het grote publiek.’

Volgens de sympathieke Rijswijkse kwam de daadwerkelijk kentering echter pas toen het Venlose CP’86-raadslid Sjeng Wilders (een volle neef van) in 2005 een nieuwe gemeentelijke verordening voor straatmuzikanten door de gemeenteraad drukte. ‘Daarin stond onder andere dat er geen cd’s meer mochten worden verkocht en dat straatmuzikanten geen lichaamsbedekkende ponchos meer mochten dragen.’

Het beleid van Sjef Wilders werd in rap tempo overgenomen door andere gemeentes. Volgens Bonita Juarez-Moscoso, tot 2005 professioneel straatfluitiste, was de lol er daarna snel af. ‘Massa’s Peruanen trokken weg. Veel daarvan zitten inderdaad in de VS. In Nashville is bijvoorbeeld een bloeiende gemeenschap te vinden. Daar mag je nog gewoon in je traditionele kledij spelen.’

Van de Peruanen die in Nederland zijn gebleven is het overgrote gedeelte gestopt met het maken van muziek, vertelt Juarez-Moscoso met tranen in haar ogen. ‘De bezieling is weg. De meesten van ons zijn in de loempia- en lampoliehandel gestapt. Anderen zijn in rap tempo opgeklommen op de maatschappelijke ladder. Ella Vogelaar bijvoorbeeld. Toen ze nog Elina Conquestadore heette, speelden we vaak samen op de jaarmarkten in Drenthe. Dat een Peruaanse zo ver kan komen, vervult me met trots.’ Het neemt de pijn een klein beetje weg.’


1 ster2 sterren3 sterren4 sterren5 sterren
Gemiddelde: 5,00
Aantal stemmen: 2
Loading ... Loading ...
Link naar deze pagina
Maak favoriet
Mail ons!
<<< Ga terug

Over de auteur

Bekendheid kreeg hij met de presentatie van de AVRO's Wie-kent-kwis met de zogenaamde marmotten-race, waarbij het echter om cavia's ging. Hij werd verkozen tijdens het Conclaaf van april 2005 en is auteur van onder meer het boek: "Standing Firm: A Vice-Presidential Memoir".

3 Reacties op “De Peruanen: een zoektocht naar een verdwenen volk”

  1. …ik vroeg me kort geleden nog af waar deze mensen heen zijn gegaan en hoe ze konden (over-)leven als groep in het dure Nederland.
    Het was vaak adembenemend mooi die livemuziek op straat en als herinnering heb ik nog een aantal mooie CD’s.
    Nostalgie…

  2. Geniaal stukje. Hulde!

  3. Volgens mij zijn het vooral Ecuadorianen.

Laat een bericht achter